Yabancılar, havadan % 22 faiz alıyor
|
|
- Törüner: Yabancılar bizden aldığı 112 milyar $’ın 80 milyar $’ını, Hazine ve İMKB’ye yatırıyor...
|
|
NESRİN ŞİRVAN
|
TCMB eski Başkanı Yaman Törüner, yabancı bankaların, kendi ülkelerindeki fonlar aracılığıyla gelerek, bizim paramızın bir bölümünü İMKB’ye, bir bölümünü de Hazine bonolarımıza veya tahvillerimize yatırdıklarına dikkat çekerek, şunları söyledi: “IMF sayesinde kur riskini garanti ettiklerinden, % 22 civarında faiz alıyorlar. Bankalar ve Merkez Bankası dahil döviz rezervimiz, 11 Mayıs itibarıyla 112 milyar 798 milyon dolar. Bu paranın içinden efektif olarak tuttuğumuz bölüm hariç, yaklaşık 112 milyar dolarlık bölümünü yabancı bankalara, % 4 faizle yatırıyoruz. Yabancılar bizden aldıkları 112 milyar doların 80 milyar dolarını, Hazine’ye ve İMKB’ye sıcak para olarak yatırıyor; bizim paramızla havadan % 22 faiz alıyor. 112 milyar doların ne kadarının, mevduat alınan ülkeye yatırılacağına ise rating (değerleme) şirketleri karar veriyor. 2003’ten bu yana, sıcak paraya yaklaşık 90 milyar dolar faiz ödedik. İşte bu faizlerle, yani hiç para koymadan, yabancılar bankalarımızı ve diğer önemli kuruluşlarımızı satın aldılar ve almaya da devam edecekler. Bu nedenle, ülkemize rekor derecede yabancı yatırımcı geldi. Küresel sermaye, bu yolla hiç sermaye koymadan, Türkiye’de ve gelişmekte olan diğer ülkelerde iyi para kazanıyor.”
> MERKEZ BANKALARI FARKLI ÇALIŞIYOR
Gelişen ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin merkez bankaları arasındaki farklardan biri de, uygulanan para politikasında yattığını belirten Törüner, “Normal şartlarda merkez bankaları, günlük veya kısa vadeli ihtiyacı için tuttuğu dolar fonlarını, FED’deki hesaplarında tutar. Amerikan Merkez Bankası (FED), büyük döviz rezervi tutarak piyasaya para vermez. Oysa TCMB, elindeki döviz rezervi kadar piyasaya kendi bastığı paradan veriyor ve enflasyon yaratıyor. FED ve diğer gelişmiş merkez bankaları, temelde sadece açık piyasa işlemleri yoluyla para yaratır. Enflasyona neden olmadıkça da, istediği kadar, yani mali kurumların emeceği ölçüde para basar. FED için ‘enflasyon hedeflemesi’, enflasyon yaratmayacak kadar para basmak anlamında iken, bizim Merkez Bankamız için ‘enflasyon hedeflemesi’ para basmamak, yani sıkı para politikası gütmek, ekonomiyi daraltmak, talebi kısmak anlamında kullanılıyor” dedi.
> TÜRK BANKALARININ FON MALİYETİ YÜKSEK
Öte yandan Törüner, Türk bankalarının ortalama fon maliyetlerinin yaklaşık % 12 olduğunu, bunun ABD bankalarından yaklaşık yüzde 8.5 fazla olduğuna dikkat çekerek, “Türk bankaları, ortalama yüzde 8’e mal ettikleri ve düzenlemeler nedeniyle tutmak zorunda oldukları döviz fonlarını, ortalama yüzde 4 faizle yabancı bankalara yatırıyor. Merkez Bankası’na ve Hazine’ye yüzde 7 civarında mal olan dövizler de ortalama yüzde 4’le yabancı bankalara yatırılıyor. Türk bankalarının ortalama fon maliyetleri yaklaşık % 12 ve ABD bankalarından yaklaşık yüzde 8.5 fazla. Buna rağmen, Türk bankaları dövizlerini yaklaşık yüzde 4 ve Merkez Bankamız da yaklaşık yüzde 3 zararla yabancı bankalara yatırıyorlar” şeklinde konuştu.
> TCMB FAİZ ORANLARINI DÜŞÜRMELİ
TCMB’nin para politikasını doğru bulmadığını belirten Törüner, “TCMB, IMF istediği için faizleri düşürmüyor. Ancak her ay yarım puan şeklinde düşürebilir. Bu kadar yüksek faiz, sadece bizde var. Ekonomiye maliyeti çok yüksek. ABD’de faiz oranlarının artacağını sanmıyorum. Ancak AB ve Japonya’da da biraz artabilir. Bu da bize gelecek sıcak parayı etkilemez. Seçimlerden sonra da ekonomik politikalarda bir değişiklik olacağını sanmıyorum. Yine AKP-CHP koalisyonunun iktidara gelmesi çok yüksek. Bu nedenle, 2008’de de aynı politikanın devam edeceğini düşünüyoruz” dedi.
|
